Architektura Maltańska
Pierwszy szczyt rozwoju architektonicznego na Malcie przypadł ok. 3 tys. lat p.n.e. Profesor archeologii Colin Renfrew określił neolityczne świątynie maltańskie jako "najwcześniejsze wolno stojące kamienne budowle świata", a "robiącą niezapomniane wrażenie" fasadę świątyń Ggantija na Gozo jako "prawdopodobnie najwcześniejszą, architektonicznie zaplanowaną elewację świata".
Uwagę greckiego historyka z Sycylii. Diodo-rusa Sicullusa (80-20 r. p.n.e.). przykuła doskonałość maltańskich kamienic, "bardzo pięknych i z wielkim rozmachem zdobionych gzymsami i sztukateriami". W tym czasie Maltą rządzili Rzymianie, wznoszący jak wszędzie indziej świątynie, budynki publiczne, łaźnie i wille. Po stronie Marsy funkcjonował wówczas port, nazwany "Wielkim", którego nabrzeża zbudowano z masywnych bloków skalnych, idealnie przyciętych i połączonych. Stolicą była wtedy elegancka Me-lita (obecnie w tym miejscu położone są Mdi-na i Rabat). Dziś pozostały po niej zaledwie ślady.
Czasy ciemności.
Początki średniowiecza rzuciły cień na Maltę, podobnie jak na całą Europę: ale podczas gdy ta ostatnia triumfalnie wyłoniła się z czasów ciemności i stworzyła wspaniale budowle romańskie i gotyckie, maltańskie wyspy pozostały w mroku. Przez całe średniowiecze były opuszczone, słabo zaludnione i odizolowane od reszty świata. W tym czasie żegluga na Morzu Śródziemnym skupiała się wzdłuż kontynentalnej linii brzegowej, trzymając się z dala od Malty z obawy przed niebezpiecznymi skalami i piratami, którzy czaili się w zatokach. Wpływy zewnętrzne omijały ten ląd.